ولی جهانی گفت: خانه عبدالعلی خان صوفی در شهرستان املش محله سرچور، یکی از زیباترین واحدهای مسکونی آن منطقه است به شماره ۳۲۰۹۷ مورخ ۱۵/۵/۱۳۹۷ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد.
وی ادامه داد: قدمت این بنای تاریخی به اواخر دوره قاجاریه می رسد، این بنا در دو طبقه در میان حیاط بزرگی که با باغچه ها و درخت کاریهای زیبا تزئین شده است جلوه گری میکند، در جلو این بنا حوض بزرگی قرار دارد که به ساختمان جلوه بیشتری داده است بخاطر مقابله با رطوبت زیاد این ساختمان حدود یک متر از سطح حیاط بلندتر ساخته شده است.
جهانی اضافه کرد: زیر بنای آن کلاً به ۴۵۰ متر مربع می رسد ارتفاع طبقه همکف ۲۲۵ سانتیمتر و ارتفاع طبقه اول ۳۲۵ سانتیمتر است. طبقه همکف اندرون خانه مربوط به خدمات می شد و طبقه اول که از نظر اقلیمی موقعیت بهتری را دارا است محل تشریفات و شاه نشین خانه تلقی می گردد، در پلان خانه سبک قرینه سازی کاملا رعایت شده است در مرکز طبقه اول شاه نشین خانه ( تالار پذیرایی ) و در طرفین دو اطاق که به ایوانهای شرقی و غربی که از خصوصیات معماری منطقه شمال است راه می یابند.
این باستان شناس اضافه کرد: نورگیرهای تالار و اطاقهای جانبی از ارسی های بسیار زیبا که رنگ و تناسبات آنها هر یک به دلیلی خاص جایگزاری شده تزئین شده است همگی بر روی نمای خانه خودنمائی میکند.
معاون میراث فرهنگی گیلان در خصوص تزئینات داخلی این بنای تاریخی گفت: تزئینات داخل اطاقها و سقف خانه با نقش و نگارهای بسیار زیبا گچ بری شده است. مصالح بکار رفته شده عموماً آجر، چوب و سفال که از مصالح بومی منطقه هستند استفاده شده و پره سربندی ( دامنه ) برای جلوگیری از برخورد رده باران با بدنه ساختمان به صورت شیر سر خراطی شده در سه طبقه دامنه زیبائی با عرض زیاد به وجود آورده است پوشش سفال سربندی با رنگ قهوه ای خودبه صورت نگینی در فضای سبز محیط جلوه گری میکند.
