سجاد علیپور تالاب انزلی یا مرداب انزلی با مساحتی در حدود ۲۰ هزار هکتار در استان گیلان قرار دارد. این مرداب بعنوان بزرگترین زیستگاههای طبیعی جانواران ایران محسوب میشود.
تالاب انزلی یا مرداب انزلی با مساحتی در حدود ۲۰ هزار هکتار در استان گیلان قرار دارد. این مرداب بعنوان بزرگترین زیستگاههای طبیعی جانواران ایران محسوب میشود و هر ساله پذیرای تعداد بیشماری از پرندگانی است که از سوی کشورهای همسایه به ایران میآیند.
این مرداب با وسعت ۱۸۰ تا ۲۰۰ کیلومتر مربع حکم تصفیه خانه را برای رودخانههایی دارد که به دریای خزر میریزد. این تالاب با بیش از ۱۰۰ گونه پرنده ۵۰ گونه ماهی صدها گونه موجودات گیاهی اکوسیستم کمنظیری دارد.
تالاب انزلی از سال ۱۳۵۴ جزو تالابهای بینالمللی تحت حفاظت شد و مهمترین منبع تکثیر و تولید ماهیان خاویاری و استخوانی دریای خزر است. تالاب بینالمللی انزلی از سالیان دور همه ساله پذیرای مسافران بی شمار داخلی و جهانگردان خارجی است.
معروفترین گیاه تالاب انزلی که شهرت جهانی دارد «لاله تالابی» است که تالاب را به این دلیل تالاب لاله مردابی میخوانند. تنوع زیستی بالای تالاب آن را برای مطالعه پرندگان مناسب کردهاست. این تالاب از نخستین تالابهای ثبتشده در معاهده رامسر در سال ۱۹۷۱میلادی است.
مرداب انزلی از آنجایی که یک تالاب بینالمللی ثبت شده است، هماکنون در فهرست مونترآل قرار گرفتهاست. قرار گرفتن در این فهرست به معنای این است که «تالاب در حال خشکشدن است و به مراقبت نیاز دارد».
تالاب انزلی در لیست سیاه تالابهای تخریب شده کنوانسیون محیط زیست قرار گرفت.
با ته نشین شدن رسوبات رودخانه ها و عملیاتهای عمرانی که در بالادست انجام میپذیرد عمق تالاب که به ۱۰ متر میرسید اکنون به نیم متر نیز کاهش یافته و بسیاری از نقاط خشک شده اند.
گیاه آزولا مانند غده چرکین سطح و عمق آب را احاطه کرده .
پلهای ساخته شده در مسیر رودخانه منتهی به تالاب سد راه خس و خاشاک شده و مانع از عبور آب و ایجاد سد مینماید همچنین این پلها مانع ورود ماهی های تخم گذار به داخل مرداب میشوند .
رودخانه های گوهر رود و زرجوب بعنوان آلوده ترین رودخانه های جهان مواد سمی و فاضلاب شهر رشت و شهرصنعتی و همچنین شیرابه زباله سراوان را از طریق پیربازار به تالاب تزریق میکنند.
فرسایش خاک و بهره برداری از معادن باعث انباشت رسوبات در تالاب شده و عمق تالاب را کاهش داده است.
موارد بالا فقط نمونه هایی از انواع روشهای تخریب محیط زیست است .
و اما تالابخواران
پدیده ی شومی که این روزها مرگ تالاب انزلی را نزدیک تر کرده و ناجوانمردانه مستقیم بر قلب مرداب نشانه رفته افرادی هستند که به چند روش زمینها را تصاحب میکنند آنها برای رسیدن به مقصود از چند مسیر استفاده میکنند که به آنها میپردازیم.
روش اول:
ایجاد استخر ماهی در تالاب خشک شده و بهره برداری از آن:
بدین ترتیب که فرد تالابخوار ابتدا زمین تالابی خشک یه نیمه خشک را تصرف میکند و سپس در آن استخر ماهی برپا میکند پس از مدتی استخر را میخشکاند و در آن ویلا احداث میکند این روش اغلب توسط بومیان منطقه استفاده میگردد
روش دوم:
کاشت نهال در زمینهای خشک شده :
تالاب خوار ابتدا در محلهای تازه خشک شده نهال میکارد و منطقه درخت کاری شده پوشش گیاهی تالابی را از دست میدهد و وقتی مرداب به زمین بایر تبدیل شد پس از قطع کردن درختان اقدام به ساخت ویلا و یا تغییر کاربری زمین مینماید
روش سوم:
و اما دردناکترین و وحشیانه ترین روش تصاحب زمینهای تالابی اینست که ابتدا مرداب را میپزند،سپس میخورند یعنی آتش زدن نیزارها و از بین بردن حیوانات و پوشش گیاهی تالابی و گونه های جانوری که بتازگی طرفداران زیادی پیدا کرده و فرد تالاب خوار بدون صرف زمان و هزینه بطور ناگهانی و یک شبه هکتارها زمین را تصاحب مینماید اغلب اوقات فرد مورد نظر تکه زمین کشاورزی را خریداری نموده و سپس در امتداد آن با به آتش کشیدن نیزارها تا جایی که بتواند را تصاحب میکند .
بعنوان نمونه یک مورد زمین خواری توسط یکی از اهالی پیربازار که از نفوذ و قدرت دولتی نیز بهره میبرد به روش آتش کشیدن مرداب انجام گرفته را بعنوان سند منتشر میکنم.
این فیلم توسط مهدی قربانی جوانی که در تاریخ ۸ بهمن ۹۴ به طرز مرموزی (به نقل از خانواده وی)به قتل رسید و پرونده مرگ مشکوک وی در دادگاه و اداره آگاهی هنوز باز و در حال بررسی است.
این فیلم ده روز پس از پیدا شدن وی در آب رودخانه از گوشی موبایل وی استخراج گردید که از همان زمان در اختیار سازمان حفاظت از محیط زیست قرار گرفت اما به نقل از خانواده وی تا کنون هیچ اراده ای از سمت سازمان حفاظت از محیط زیست برای مجازات فرد خاطی مشاهده نشده است با توجه اینکه در فیلم هم تصویر فرد مجرم (مجید)مشهود است و هم اینکه نام دستور دهنده این عمل (هومن)برده میشود.
افرادی که به مانند این فرد گستاخانه در حال از بین بردن منابع ملی و میراث آیندگان ما هستند آنقدر ها هم زیاد نیستند که ارگانهای قانونی و بازدارنده نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران توانایی کنترل و سرکوب این افراد را نداشته باشد اینها با تجاوز به سرزمینهای ملی حق میلیونها انسان را ضایع میکنند ،اگر نهادهای ذیربط در این مساله ورود نکنند مطمئنا با یک فاجعه زیست محیطی بسیار حاد پیش رو خواهیم بود اکثر این افراد شناخته شده هستند و دسترسی به آنها بسیار سهل است البته نا گفته نماند گاهی اوقات محیط زیست اقداماتی انجام میدهد اما به تنهایی توانایی مقابله با این افراد را ندارد و یک همت جمعی را میطلبد.
به قلم : سجاد علیپور
مستندات: مهدی قربانی
آمار و اطلاعات : ویکی
