ایران در این فروپاشی هیچ نقشی نداشته است بنابراین نباید تاوان آنان را بدهد. اگر قرار است دریای کاسپین تقسیم شود نیازی نیست که پای ایران وسط بیاید و ایران نباید در این اجلاس که از نظر زمانی در بدترین شرایط قرار دارد حضور پیدا کند‌. چنانچه کشورهای تجزیه شده شوروی سابق علاقمند هستند که سهم خود را از دریا مشخص کنند خود پای میز مذاکره بنشینند و روی پنجاه درصدی که سهم شوروی سابق بوده و بر اساس میزان سواحلی که در اختیار دارند، چانه زنی کنند. ایران نیز روی سهم پنجاه درصد خود بماند و در اجلاس حضور پیدا نکند. اصلا به ایران چه ربطی دارد که در این اجلاس شرکت کند؟ حضور ایران در آینده نزدیک در این اجلاس نشان خواهد داد که ایران عملا تسلیم روسیه شده است و خود به خود مجبور می‌شود از سهم خود بکاهد و آن را به دیگران ببخشد.

از جمعیت هفده میلیونی حاشیه خزر سهم ایران بیش هفت میلیون نفر است. اینکه شنیده شده است که در این اجلاس به جای ظریف که وزیر خارجه ایران است ولایتی حضور پیدا خواهند کرد خود سوال بزرگی است که چرا یک دیپلمات بازنشسته و غیر رسمی برای تقسیم دریای خزر قرار است به پای میز مذاکره برود؟ ولایتی ماه گذشته نیز با پوتین دیدار داشته است. از محتوای این دیدار چیز زیادی در دست نیست.

آیا در این مذاکرات سهم ایران از سهم واقعی آن که پنجاه درصد بوده است کمتر خواهد شد؟!! آیا ایران در این مذاکرات عصر قاجاریه را تجربه خواهد شد؟ سکوت آگاهان به خصوص استادان دانشگاهها،جغرافیدانان، حقوق‌دانان، سیاسیون و نمایندگان مجلس در این موردِ ویژه چه دلیلی دارد؟ پس از فروپاشی شوروی، روسیه ابتکار عمل را در دست گرفت و سالهاست با کشور‌های آذربایجان و قزاقستان قرار داد دو جانبه بسته است و منابع زیر سطح دریا را به نفع خود استخراج می‌کنند. در این میان ایران و ترکمنستان خود را به خواب زده‌اند و دست روسیه را باز گذاشته‌اند.

سوال این است که تاکنون روسیه به عنوان همسایه شمالی ایران چه در گذشته و چه در حال حاضر کدام خدمت بی منت را به ایران کرده است که ایران خود را زیر دستِ پوتین قلمداد می‌کند و می‌خواهد خزر را به قربانگاه ببرد؟ چنانچه سهم خزر در این مذاکرات کمتر از ۵۰% درصد بشود مذاکره کنندگان باید پاسخگوی تاریخ بشوند که چرا چنین بلایی سر دریای کاسپین و ایران آورده‌اند.

یادداشت: دکتر خدیجه گلین مقدم