مدیریت بحران بیشتر درحوزه فعالیت های سیاسی کاربرد دارد ولی ممکن است در هر سازمانی که با فشارهای درونی و بیرونی روبرو گردد، رخ دهد . این فشارها مدیران را وادار می کند تا با شتاب به تصمیم گیری بپردازند و در دنیای پر تلاطم امروزی چنین فشارها و پیشامدهایی فراوان بوده و مدیریت بحران را می طلبد. در واقع مدیریت بحران به برنامه ها و تنظیم ساز و کارهای دقیق علمی و تخصصی گفته می شود که بتواند حوادث غیر مترقبه طبیعی و یا رویدادهای مهم سیاسی و اجتماعی را مورد بررسی و شناسایی قرار داده و کنترل نماید. در مدیریت بحران مهمترین نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد مدیریت زمان است یعنی زمان و فرصت نقش تعیین کننده ای در مدیریت بحران خواهند داشت.
ممکن است بحران بر اساس حوادث ناگوار طبیعی مانند سیل ، زلزله رخ دهد و یا در اثر نتیجه کارهای انسانی باشد و یا آنهایی که به طور مستقیم با بحران درگیر هستند، احتمال دارد که بحران را از بیرون به سازمان کشانده و یا به کارهایی دست زده اند که برای سازمان مساله ای دشوار و پیچیده به وجود آورده است مدیران در زمان بحران بایستی گام های زیر را بردارند:
۱-تشریح و روشن نمودن وضعیت
۲-مشخص نمودن هدف
۳-ایجاد فرضیه: در این مرحله باید حدس هوشیارانه ای راجع به علت مسئله اصلی بزنند.
۴-تجزیه و تحلیل واقعیت ها
۵- در نظر گرفتن راه حل های ممکن
۶-اخذ تصمیمات فوری
مدیران کارآمد بحران، رهبرانی شایسته بوده، روحیه همکاران را بالا برده ،کوشش های آنها را افزایش داده و اطمینان می دهند که فرآیند کار بحران، با پیروزی به پایان خواهد رسید. مدیر بحران همان مدیر خوب در وضعیت وجود فشار است. مدیرانی که می توانند با بودن فشار و سنگینی کار خوب عمل کنند برای مدیریت بحران بسیار مناسب هستند.
دیدگاه های موجود در مدیریت بحران
۱-دیدگاه سنتی
در این دیدگاه مدیریت بحران تنها به مسئله امداد و نجات و کمک رسانی، به صورت موردی می نگرد آن هم پس از وقوع هر مصیبت خاص بدان توجه دارد به این معنی که کار اصلی مدیریت بحران بعد از وقوع حادثه آغاز می شود مسلماً در این نوع نگرش چون نوع واقعه نوع تجهیزات نوع سازماندهی و آموزش خاص برای مواجه شدن سریع با حادثه قبلا پیش بینی و به موقع اجرا نشده بنابراین تا لحظه رسیدن گروه های امدادی و نجات و کمک های ارسالی صدمات و خسارت های انسانی ومادی زیادی به جامعه آسیب دیده وارد می شود
۲-دیدگاه نوین
نگرش جدید با بهره گیری از کلیه ی نظریه های علمی و پیشرفت های فنی به ویژه دستاوردهای مدیریت و سبک های جدید طرح ریزی سازماندهی برنامه ریزی ، هدایت و پشتیبانی موضوع غافلگیری و عدم آمادگی در شرایط بحرانی را منتفی کرده و قبل از وقوع هر بحرانی با آمادگی به مقابله با آن می رود.
محبوبه هشتویس
کارشناس شهرداری رشت
