بحران انرژی که امروز استان گیلان را فراگرفته، فقط یک معضل فنی یا اقتصادی ساده نیست؛ وابستگی به شبکه برق سراسری و منابع فسیلی باعث شده تا در شرایط اضطراری، تابآوری استان بهشدت کاهش یابد و زندگی روزمره مردم تحت تأثیر مستقیم قرار گیرد.
این یک بحران عمیق است که ساختارهای مدیریتی متمرکز، ظرفیت پاسخگویی به آن را ندارند.
از نگاه من، تابآوری مردم در این روزهای سخت به دو دلیل اساسی در خطر است:
اول: تحمل و ظرفیت مردم برای مواجهه با کمبودهای انرژی رو به اتمام است. فشار روانی و اقتصادی ناشی از این بحران، امکان تداوم زندگی عادی را محدود کرده است.
دوم: در صورت وقوع بحرانهای بزرگتر مانند شرایط جنگی یا افزایش موج مهاجرت به استان، ظرفیتهای موجود پاسخگو نخواهند بود و گیلان با چالشهای جدیتری مواجه خواهد شد.
«شبکه محلی انرژی گیلان»
پروژه «شبکه انرژی محلی گیلان» میتواند پاسخی عملی و پایدار به این بحران باشد. با شناسایی ظرفیتهای بومی استان در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر، از جمله استفاده از منابع خورشیدی، باد و ضایعات کشاورزی برای تولید بیوگاز، میتوان بستری فراهم کرد که مردم، بخش خصوصی و نهادهای دولتی در قالب یک ساختار تعاونی و مشارکتی، این شبکه را بسازند و مدیریت کنند.
این شبکه با بهرهگیری از فناوریهای هوشمند مدیریتی و سیستمهای بهینهسازی مصرف، قادر خواهد بود تا در روزهای بحران، بخشی از نیازهای انرژی استان را پوشش داده و فشار بر شبکه برق سراسری را کاهش دهد. علاوه بر این، این پروژه فرصتهایی برای اشتغالزایی و توسعه اقتصادی پایدار در مناطق روستایی و شهری ایجاد میکند که به نوبه خود به امنیت روانی جامعه کمک شایانی خواهد کرد.
«چشمانداز گیلان با شبکه انرژی محلی»
تصور کنید هر روستا و محلهای در گیلان، مثل یک «جزیره انرژی» عمل کند؛ با پنلهای خورشیدی روی بامها، توربینهای کوچک بادی در مناطق مستعد، و نیروگاههای بیوگازی که از ضایعات کشاورزی و دامی انرژی پاک تولید میکنند.
این شبکه به جای اتکا به منابع متمرکز، با مدیریت هوشمند و مشارکت مردم، انرژی لازم را به صورت محلی تأمین میکند. مردم، صاحبان این شبکهاند، تصمیمگیرندگان و بهرهبرداران اصلی. این سیستم نه تنها باعث کاهش خاموشیها و فشار به شبکه سراسری میشود، بلکه فرصتهای شغلی و رشد اقتصادی محلی را نیز به همراه دارد. چنین طرحی، گیلان را به استانی تابآور و خوداتکا در برابر بحرانهای انرژی تبدیل خواهد کرد.
«راهکارهای کلیدی پیشنهادی»:
• استفاده از انرژی خورشیدی: نصب پنلهای خورشیدی روی خانهها و مراکز عمومی برای تأمین برق پاک و مقرونبهصرفه.
• بهرهگیری از انرژی بادی: احداث توربینهای بادی کوچک در مناطق مستعد جهت تولید انرژی پایدار و کمهزینه.
• تولید بیوگاز از ضایعات کشاورزی: استفاده از پسماندهای دامی و کشاورزی برای تولید سوخت پاک و تقویت اقتصاد محلی.
«نمونه های موفق جهانی»
گزارش آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد ترکیه طی دهه گذشته، علاوه بر تولید برق، ترکیه به توسعه شبکههای انرژی محلی و بهینهسازی مصرف انرژی نیز توجه ویژه دارد که موجب تابآوری بهتر در برابر بحرانها شده است.
امارات با تعیین اهداف بلندمدت کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد انرژی خود، نمونه موفقی از ترکیب توسعه اقتصادی و پایداری محیط زیست ارائه داده است.
قطر با تدوین برنامههای مشخص و همکاری با بخش خصوصی، در حال افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر در مصرف کل انرژی است.
«پروژه پنلهای خورشیدی استانداری»
اخیراً پروژه استفاده از پنلهای خورشیدی توسط استانداری گیلان کلید خورده است که گامی مهم در راستای تحقق شبکه انرژی محلی محسوب میشود. این اقدام نشاندهنده همراستایی دیدگاههای کارشناسی با برنامههای عملی مدیریت استان است و نویدبخش آیندهای پایدارتر برای گیلان در حوزه انرژی میباشد.
در نهایت، شبکه انرژی محلی گیلان نه تنها یک راهکار فنی و اقتصادی است، بلکه عاملی مهم برای افزایش اعتماد عمومی و بهبود امنیت روانی جامعه در شرایط بحرانی خواهد بود؛ نکتهای که معمولاً در سیاستگذاریهای انرژی کمتر به آن پرداخته شده است.
فاطمه صدرا
طراح محتوای استراتژیک
