در ماههای اخیر، کشور با مجموعهای از تحولات روبهرو بوده است؛ از حوادث دیماه سال گذشته تا وقوع جنگی که فشار سنگینی بر پیکره اقتصاد وارد کرده است. این شرایط نهتنها فضای عمومی جامعه را تحت تأثیر قرار داده، بلکه بسیاری از کسبوکارها را نیز با بحرانهای جدی مواجه کرده است. تعطیلی گسترده مشاغل، کاهش تولید و افزایش بیکاری، تنها بخشی از پیامدهایی است که زندگی روزمره مردم را تحتالشعاع قرار داده است.
در این میان، یکی از نمونههای قابل توجه، صنعت پالتسازی در استان گیلان است؛ صنعتی که شاید در نگاه اول کوچک به نظر برسد، اما نقشی حیاتی در زنجیره تأمین کشور ایفا میکند. رضا رضایینیا، رئیس هیئتمدیره تعاونی پالتسازان رضایینیا و از کارآفرینان نمونه استان، در تشریح اهمیت این صنعت میگوید: پالتهای چوبی برای جابهجایی محصولات پتروشیمی در سراسر کشور ضروری هستند و بدون آنها، حمل مواد اولیه تولیدشده در این صنایع چه برای صادرات و چه برای مصرف داخلی عملاً غیرممکن است.
به گفته او، بخش عمده تولید پالت و باکسهای چوبی در گیلان، بهویژه در مناطق اسالم، رضوانشهر و صومعهسرا متمرکز است. در مجموع، بیش از ۶۰ کارخانه کوچک و بزرگ در این حوزه فعالیت دارند که حدود ۲۵۰۰ نفر بهصورت مستقیم و ۵۰۰۰ نفر بهصورت غیرمستقیم در آنها مشغول به کار هستند. این صنعت همچنین با کشاورزی پیوند خورده است؛ چوب مورد استفاده از درختانی تأمین میشود که بهصورت هدفمند توسط کشاورزان کاشته و برداشت میشوند و این چرخه بهطور مستمر تکرار میشود. بخشی از مواد اولیه نیز از روسیه وارد میشود و بههیچوجه از چوبهای جنگلی استفاده نمیشود.
با این حال، حمله به کارخانههای پتروشیمی و آسیبدیدگی آنها، ضربهای جدی به این صنعت وارد کرده است. رضایینیا میگوید: با تعطیلی پتروشیمیها، ما در گیلان عملاً کاملاً تعطیل شدهایم و هیچ فعالیتی نداریم. تمام افرادی که در این حوزه مشغول به کار بودند، اکنون بیکار شدهاند.
وی در ادامه با اشاره به این که یکی از چالشهای اصلی فعالان این حوزه، فشارهای مالی و بانکی است، افزود: اگرچه در بخشنامهها اعلام شده که بانکها تا سه ماه حق وصول مطالبات از شرکتهای تولیدی را ندارند، اما این مهلت کوتاهمدت پاسخگوی شرایط فعلی نیست. بسیاری از این واحدها از سال گذشته تاکنون فعالیتی نداشتهاند و شرکتهای پتروشیمی نیز قادر به پرداخت بدهیهای خود نیستند. در نتیجه، مطالبات تولیدکنندگان عملاً بلوکه شده و حتی برخی نهادهای مالی، بدون در نظر گرفتن شرایط، اقدام به برگشت زدن چکها کردهاند.
در چنین شرایطی، آینده این صنعت در هالهای از ابهام قرار دارد. تا زمانی که ثبات به کشور بازنگردد و کارخانههای پتروشیمی بازسازی و فعال نشوند فرآیندی که ممکن است بین ۵ تا ۶ ماه به طول انجامد؛ این رکود ادامه خواهد داشت. رضایینیا تأکید میکند که با وجود تعطیلی کامل، هنوز تلاش کردهاند از تعدیل نیرو جلوگیری کنند، اما ادامه این وضعیت ممکن است آنها را ناچار به این تصمیم کند.
قراردادهای پالتسازان با پتروشیمیها در حال حاضر به حالت تعلیق درآمده و هیچ چشمانداز روشنی برای ازسرگیری فعالیتها وجود ندارد. این در حالی است که نقش پالت در زنجیره تولید و توزیع، نقشی کلیدی و غیرقابل جایگزین است.
شاید «پالت چوبی» عنوانی ساده به نظر برسد، اما نبود آن به معنای توقف کامل جابهجایی محصولات پتروشیمی است و این یعنی اختلال در یکی از مهمترین بخشهای اقتصاد کشور.
آنچه امروز در گیلان میگذرد، تنها یک نمونه از تأثیرات عمیق بحرانهای اخیر بر صنایع وابسته است؛ صنایعی که در سکوت، اما با اهمیتی حیاتی، ستونهای اقتصاد را سرپا نگه داشتهاند و اکنون خود در آستانه فروپاشی قرار گرفتهاند.
گیلخبر
