اگر هر عصری را با شاخصی مورد بررسی قرار دهیم، می ببینیم که چیزی و چه ابزاری منبع قدرت و حرکت بوده است به طور مثال در عصر کشاورزی «زور بدنی و نیروی بازو» و در عصر اولیه صنعتی و مدرن عمل تعیین کننده سرنوشت «ثروت و قدرت اقتصادی و قدرت نظامی» بود در عصر کنونی منشاء و پایه تحولات بشری فرهنگ است.
سجاد حسینی: ۱۴ آبان ماه در تقویم ملی روز فرهنگ عمومی نامگذاری شده، همانطور که می دانیم نامگذاری یک روز خاص برای یک مناسبت نشان از اهمیت آن موضوع داشته و به گونه ای توجیه کننده سیاست های کلان نظام محسوب می شود.
دولت ها در صدد هستند با بزرگ نمایی این مناسبت ها در روزهای خاص به گونه ای آن را برای افراد جامعه مطرح و باز جلوه دهند.
فرهنگ ارزشها ،ایده ها ،نگرش ها و نمادهای آگاهانه و ناآگاهانه ای است که رفتار انسان را شکل می دهد واز نسلی به نسل دیگر منتقل می شود.واژه فرهنگ همواره منبع سوء تعبیر و اختلاف بوده است. مردم شناسان،فرهنگ را شیوه های زندگی که توسط گروهی از مردم ایجاد می شود و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود؛ میدانند آنچه در تمام تعاریف مشترک است، فرهنگ قوانین نانوشته ای است که در بیشتر مواقع به راحتی قابل مشاهده نیست و همین امر کار مدیران را در برقراری ارتباط موثر مشکل می کند.
با وجود اینکه افزایش ارتباطات تعدادی از گرایشات ملی مانند رنگ، لباس، موسیقی و حتی غذا و نوشیدنی ها را تا حد زیادی مشابه کرده و حتی عده ای معتقدند که جهان به سمت نوعی همگون سازی پیش می رود؛ در سمت دیگر گروهی معتقدند که جهان نه تنها به سمت همگون سازی پیش نمی رود بلکه به سمتی حرکت می کنیم که تضاد، تنوع و گونه های مختلف در آن وجود خواهد داشت.
ویژگیهای فرهنگ (CULTURE) را براساس حروف تشکیل دهنده آن به صورت زیر تعریف کرده اند:
C : فرهنگ فراگیر است. هر شخص، سازمان، سرزمین و کشوری یک فرهنگ دارد.
U: شناخت عقاید، ارزشها و ادراکات فرهنگ دیگران برای موفقیت الزامی است.
L : یادگیری میراثهای فرهنگی گوناگون، الهام بخش و توانمندکننده است.
T : کارهای تیمی در سطح جهانی بدون توجه به فرهنگ اعضا غیرممکن است.
U : برنامه ریزی فرهنگی از طریق شناخت عقاید یکدیگر آسانتر می شود.
R : تفاهم و سازگاری با شناخت فرهنگ خود و پذیرش نقطه نظرات و سبک و روش دیگران شروع می شود.
E : به منظور رشد و نوآوری، استفاده از تنوع فرهنگی لازم است.
تنوع فرهنگی از جمله مسائل عمده ای است که مدیران حاضر با آن مواجه هستند. متأسفانه بیشتر مدیران به تفاوتهای فرهنگی به عنوان منبع و عامل موثر در ایجاد برتری رقابتی بها نمی دهند و با این توصیف که تفاوت فرهنگی مسئله مهمی نیست؛ ما همگی انسان هستیم و تنها عامل سوء تفاهم میان ما اختلاف زبان است؛ اگر بر تفاوتها تمرکز کنیم از هدف دور می مانیم و … از فکر کردن به تفاوتهای فرهنگی و مهارتهای مورد نیاز برای اداره آن طفره می روند. در حالی که تنوع فرهنگی دارای مزایای بسیاری از جمله موارد زیر است:
_ از جنبه بازاریابی: توانایی شرکت و افراد را در تأمین و پاسخ به اولویتهای فرهنگی بازارهای محلی افزایش می دهد.
_ از جنبه کسب منابع: توانایی شرکت را در جذب نیروهایی با زمینه های فکری مختلف بالا می برد.
_ از حیث هزینه ها: هزینه ناشی از ریزش مدیران غیربومی را کاهش می دهد.
_ از حیث حل مسئله: با بهره گیری از تنوع دیدگاهها، تصمیم گیریهای بهتر و جامعتری گرفته می شود.
_ از حیث خلاقیت: از طریق تنوع در دیدگاهها و به دلیل تأکید کمتر بر ضرورت هماهنگی و یکسان سازی عقاید، خلاقیت تقویت می شود.
_ از حیث انعطاف پذیری نظامها: انعطاف پذیری و قدرت تحمل و پاسخگویی سیستم به تقاضاهای متعدد پویایی محیط کنونی را افزایش میدهد .
شاید ساده ترین تعریف از عبارت فرهنگ عمومی چیزی در حد آشنایی نسبتا مختصر کلیه شهروندان یک جامعه نسبت به حقوق اجتماعی و فرهنگی والبته التزام به رعایت آن از سوی افراد جامعه است تا بواسطه آن بتوان یک جامعه ای با سطح متوسطی از آگاهی و رفاه فراهم آورد.
فرهنگ عمومی دارای دوجهت عینی و اعتباری است که میبایست هر دو را مد نظر داشت یکی از بهترین تبیینهای این دوبعد فرهنگ عمومی توسط مقام معظم رهبری صورت گرفته است از نظر ایشان فرهنگ عمومی دوبخش دارد: یک بخش ظاهری و بارز مثل شکل لباس و شکل معماری است که تاثیر خاص برروی ذهنیات و خلقیات و منش و تربیت افراد دارد و بخش دیگرش مربوط به امور نامحسوس مثل اخلاقیات فردی و اجتماعی مردم، وقت شناسی، وجدان کاری،مهمان دوستی و احترام به بزرگترهاست.
فرهنگ عمومی حوزه ای از نظام فرهنگی جامعه است ، که پشتوانه آن اجبار قانونی و رسمی نیست بلکه تداوم آن در گرو اجبار اجتماعی اعمال شده از سوی آحاد جامعه و تشکلها و سازمانهای غیردولتی (NGO) است.
فرهنگ عمومی و سرمایه اجتماعی در این نکته که هیچ کدام پشتوانه اجبار قانونی و رسمی ندارند، مشابه اند. سرمایه اجتماعی و فرهنگ عمومی دارای یک رابطه مستقیم و بسیار قوی باهم هستند و تقویت هر کدام به تقویت آن دیگری می انجامد.
بی شک فرهنگ عمومی یک جامعه یکی از اولین بخش های یک جامعه است که در برابر وقایعی که در آن جامعه را به سعادت یا سقوط سوق میدهد، نقش کلیدی و بنیادین برعهده دارد و شاید یکی از اولین ملزومات یک جامعه با نشاط و امن، نهادینه کردن این رفتارها و هنجارها در قالب یک فرهنگ سازی عمومی و همه جانبه است.
از جمله بارزترین نمودهای فرهنگ عمومی در یک جامعه بدون شک بالاترین آستانه تحمل افراد آن است، جامعه هایی با مردم عصبی و کم طاقت و تحمل، بسترساز بسیاری از ناهنجاریها و مشکلات اجتماعی است که در درازمدت به صورت یک معضل و مشکل اساسی و بنیادین رخ می نماید. این موضوع در ریزبینانه ترین حالت آن در صف نانوایی و در برجسته ترین حالت آن که در رانندگی و مخاطرات پیش روی آن است، قابل ارزیابی است.
با تعاریف ارایه شده به نظر میرسد در حوزه فرهنگ عمومی جای کار بسیار است و آنچه رخ داده بسیار نمادین و بدون پایداری و برنامه بوده است، یا اگر دارای برنامه بوده براساس واقعیات جامعه نبوده و مشکلات و نقاط ضعف به درستی شناسایی نشده است و از همین رو برنامه ها نتایج مطلوب جامعه را بدست نیاورده است.
فرهنگ عمومی مقوله ای است که مدیریت شهری بواسطه درگیری و خدمات رسانی به عموم مردم باید بیشتر بر روی آن سرمایهگزاری کند فرهنگهای عمومی مانند استفاده از ناوگان حمل و نقل عمومی، نگهداری از فضای سبز و مدیریت صحیح و رفتار مناسب با موضوع پسماند از جمله شاخصترین موضوعات فرهنگ عمومی است که مدیریت شهری به صورت روزانه با آن درگیر است و سطح پایین فرهنگ ارتباط مستقیم با هزینه کردهای مادی و معنوی در مدیریت شهری دارد که این هزینه ها در برنامه های آموزشی و اطلاع رسانی باید برای مردم قابل لمس شود اینکه اگر از فرهنگ متعالی پیروی کنند چه میزان از هزینه های خود و شهر کم می کنند نکته ایست که میبایست مبنای تبیین استرانژی ارتباطی، آموزشی با جامعه توسط مدیران شهری قرار گیرد.
به طور مثال اگر جامعه شهری رفتار مناسب با زباله را رعایت کند یعنی زباله کمتری تولید می شود، منابع طبیعی و محیط زیست سالم تری خواهیم داشت، هزینه های پاکیزگی شهر کمتر میشود، بازیافت بهتر و با کیفیت تری خواهیم داشت، موجب اشتغالزایی میشود و معادن و ذخایر کشور درست و به جا مصرف و برای آیندگان باقی خواهد ماند.
با نگاهی سریعی فقط به همین مزایای اندک که فقط از دل انجام یک فعالیت آن هم فرهنگ عمومی برخورد مناسب با موضوع پسماند بیرون می آید به جایگاه نیاز به سرمایه گذاری مدیریت شهری و برنامه ریزی برای تقویت فرهنگ عمومی پی برد.
