هتل ایران، این اثر باشکوه در تاریخ ۲۵ اسفند سال ۷۹به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید ولی وضع نگهداری آن شایسته این بنای زیبا نیست و خطر تخریب آن را تهدید می کند…
همیشه نگاه کردن به ابنیه تاریخی به انسان حس خوبی می دهد. خیلی چیزها را از دیدن آن ها می توان یاد گرفت. می توان به گذشته برگشت و وقایع تاریخی را جستجو کرد. اما برخی از ساختمان های تاریخی حس ترحم را در انسان برمی انگیزانند. یکی از این ساختمان ها هتل ایران واقع در ضلع شمال غربی میدان شهرداری است. گویی این بنای تاریخی از برادرهای خود که در کنارش قرار دارند دور افتاده و به مانند جوجه اردک زشت کسی به آن توجهی نمی کند. یادمان نرود که زمانی این ساختمان باشکوه محل رفت و آمد آدم های مشهور و معروف آن زمان بود. روایت است که حتی رضا شاه چند روزی در آن اقامت گزید و از آن به عنوان نگین ایران یاد کرد.
هتل ایران یکی از مکان های تاریخی رشت است که در دوران پهلوی اول در بین سال های ۱۳۰۸ تا ۱۳۱۴ ساخته شده است این هتل با زیربنای ۱۸۰۰مترمربع همراه با دیگر ساختمان های اداری پیرامون خود مثل ساختمان شهرداری و پست وتلگراف مجموعه ی تاریخی میدان مرکزی رشت را می سازند. زمانی این هتل رخ و نمای شهر رشت بود. هویت تاریخی یک شهر به ساختمان ها و بناهای تاریخی آن وابسته است. بعد از انقلاب این ساختمان به بنیاد مستضعفان واگذار شد و تا سال ۷۷ بهره برداری های مختلفی از این بنای تاریخی صورت گرفت. استفاده زیاد از این ساختمان بدون هیچ گونه مرمت و بازسازی چهره این هتل قدیمی را به کلی تغییر داد. دیگر از شکوه سابق خبری نبود، روز به روز فرسودگی در خشت خشت آجرهای آن موج می زد تا اینکه در سال ۷۷ سازمان میراث فرهنگی این ساختمان را به منظور اهداف فرهنگی خریداری نمود ولی بازهم از مرمت و حفظ این بنای بسیار زیبا و باشکوه خبری نشد، بلکه وضعیت بغرنج تر هم شد. هتل ایران به دلیل اینکه هیچ گونه مرمتی بر روی آن صورت نگرفت و از طرفی هیچ گونه بهره برداری از آن ، بعد از سال ۷۷ ، انجام نشد به مرور تبدیل به خرابه ای شد که هیچ کس به آن توجه نمی کرد. در سال ۸۶ سازمان میراث فرهنگی شروع به مرمت و بازسازی بنا کرد تا آن را به موزه تبدیل کند که البته مرمت آن تا حدی انجام شد ولی موزه ای در این ساختمان قدیمی شکل نگرفت. در واقع یکی از نگرانی های دوستداران تاریخ رشت این است که چرا هیچ گونه تصمیمی در مورد این بنای تاریخی گرفته نشده است. مرمت و تبدیل یک ساختمان به موزه به نظر نمی رسد طرح خیلی بلند پروازانه ای باشد که نتوان انجام داد. فقط کافی است به ساختمان های دیگر این مجموعه نگاه شود، مشاهده می شود نه تنها مرمت و بازسازی شده اند بلکه به عنوان ساختمان های اداری در روز تعداد زیادی مراجعه کننده دارند. اما دریغ از توجه واقعی و دلسوزانه به این ساختمان فراموش شده. این اثر باشکوه در تاریخ ۲۵ اسفند سال ۷۹به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید ولی وضع نگهداری آن شایسته این بنای زیبا نیست.
مرتضی عاطفی کارشناس امور فرهنگی و رئیس سازمان پسماند به گیلان فردا در مورد این بنای تاریخی می گوید: «در حال حاضر متولی هتل ایران سازمان میراث فرهنگی است که عدم توحه به آن مشهود است. تا کنون هزینه های هنگفتی برای مطالعات این هتل به مشاور پرداختند که متأسفانه هیچ خروجی نداشت.» هتل ایران اگرچه مرمت شد ولی بازهم در بخش هایی از این ساختمان نشانه های فرسودگی و ویرانی مشاهده می شود. به گفته عاطفی متاسفانه نتوانستد در بازسازی و نگه داری این هتل قدیمی موفق عمل کنند. به همین دلیل وضعیت این ساختمان رو به وخامت است. هنوز مشخص نکردند که با این ساختمان چه کار می خواهند کنند. در ادامه این کارشناس امور فرهنگی، در خصوص تاریخ شفاهی این ساختمان به نقل از یکی از اهالی قدیمی رشت می گوید: زمانی در دوره پهلوی اول وقتی رضا شاه می خواست پسرش محمد رضا را از طریق انزلی برای تحصیل به سوئیس ببرد چند شبی را در هتل ایران اقامت کرد. وقتی رضا شاه به تابلوی هتل نگاه کرد و نام هتل را پرسید چون اسم خارجی داشت ناراحت شد و گفت اینجا که رشت است یعنی جز خاک ایران، پس چرا اسم خارجی بر روی این بنای زیبا گذاشتند. این هتل، نگین ایران است.
مرتضی عاطفی در ادامه می افزاید: منظور من از نقل این خاطره این است که چقدر این ساختمان برای مردم رشت اهمیت دارد و چقدر هتل ایران قدمت دارد و چه وقایع تاریخی مثل حضور رضا شاه در آن اتفاق افتاده است. اما حال همه این ها را بگذارید کنار، و ببینید که الان در چه وضعیتی قرار گرفته است.
منبع: گیلان فردا؛ بهروز مهدیزاده





