شهرستان سرسبز و زیبای آستانه اشرفیه با برنجهای خوش عطر و بویش در تمام ایران شناخته شده است. شهرستان آستانه اشرفیه در مسیر راه اصلی کناره دریای خزر واقع شده و آب و هوای این منطقه همانند سایر قسمتهای گیلان معتدل و مرطوب است.
آستانه اشرفیه از شمال به دریای خزر از شرق به لاهیجان، از جنوب به املش و از غرب به رشت محدود است.
منطقه سرسبز استانه اشرفیه پوشیده از سبزه، خزه، درختچه و درختان انبوه است. درختان این ناحیه عبارتند از: تسکا، ازگیل، گردو، آلو، ازدار، انار، انجیر، به، پلت، توت، گلابی وحشی، سیب، شاه بلوط، تمشک، بید، افرا، گیلاس و …
آستانه اشرفیه دارنده موقیت جغرافیایی ویژه ای در بین شهرستانهای استان است آستانه اشرفیه در ۳۵کیلومتری مرکز استان رشت واقع است . این شهرستان با وسعت ۴۲۶/۶ کیلومتر مربع در شرق گیلان در عرض جغرافیایی ۳۷ درجه و ۱۶ دقیقه و طول جغرافیایی ۴۹ درجه و ۵۶ دقیقه شرق نصف النهار مبدا واقع شده است و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا ۳ متر است . شهرستان آستانه اشرفیه با جمعیت ۱۰۵۵۲۶نفر از دو بخش مرکزی با ۴ دهستان ( کشل آزادسرا، دهشال، کیسم و چهارده ) و بخش بندر کیاشهر با ۲ دهستان ( دهسر و دهکاء ) تشکیل شده است . ۵۲درصد جمعیت این شهرستان شهر نشین و ساکن در دو شهر آستانه اشرفیه و بندر کیاشهر و ۴۸درصد روستانشین می باشند.
وجه تسمیه
سرزمین گیلان پیش از صفویه به دو ناحیه ((بیه پیش )) و ((بیه پس )) مشهور بود و شهرستان استانه اشرفیه به بخش بیه پیش نامبردار شد .نام این شهر از قبل به کوچان بوده است .عده ای دیگر بر این باورند که امتداد سفیدرود بر تمام منطقه فعلی شهر مستولی بوده و تنها کوچه باریکی از لای درختان جهت عبور مانده بود که پس از عقب نشینی آب سفیدرود همانجا محل اسکان قرار گرفت و به کوچان نامیده شد .
بعدها نام خود را از امامزاده ای بنام حضرت سلطان سید جلال الدین اشرف (ع) اخذ نمود که کم کم زیارتگاه خاص و عام گردید و بعدها به استانه اشرفیه تغییر نام یافت. مرحوم جهانگیر سرتیپ پور معتقد است که نام کوچان از عهد عضدا لدوله دیلمی بر کوچان باقی مانده است که او طوایف کوچ و بلوچ را مغلوب کرده و گروهی از آنان را کوچاند. ای بسا عده ای از آنان را به این نواحی کوچانده باشد.
محصولات
از محصولات زراعی این شهرستان میتوان بادام(که در واقع مر غوبترین بادام ایران است)-برنج (دارنده بهترین برنجهای معطر و طارمی ، دمسیاه و…است)گوجه سبز و تخمه? آفتابگردان و مرکبات نام برد. ضمنا این شهرستان دارای نوعی کدو تنبل می باشد که از نظر ارزش تغذیه در سطح بسیار بالایی قرار دارد و می توان عنوان کرد که در جهان منحصر به فرد است.
اماکن
نگین این شهرستان آرامگاه « دکتر محمد معین »، گردآورنده « فرهنگ فارسی معین » می باشد، که در این شهرستان به خاک سپرده شده است. اماکن مهم مذهبی این شهرستان عبارتاند از: بقعههای سید جلال الدین اشرف برادر امام رضا – آقا سید حسن – آقا سید محمد. از مکانهای تفریحی آن پارک ساحلی و مناظر زیبای حاشیه رودخانه سفید رود است.
برخی از مکانهای دیدنی و تاریخی آستانه اشرفیه:
- آرامگاه پیرجنگلی بازکیا: گوراب بین آستانه اشرفیه و لاهیجان
- آرامگاه دکتر محمد معین در کنار رودخانه حشمت رود آستارا
- بقعه آقا سید حسن: شهر آستانه اشرفیه
- بقعه آقا سید حسین کیا: ۷ کیلومتری باختر آستانه اشرفیه
- بقعه آقا سید محمد: شهر آستانه اشرفیه
- بقعه سید جلال الدین اشرف: شهر آستانه اشرفیه
- پارک ساحلی استانه اشرفیه
- مناظر حاشیه رودخانه سفید رود
- پل چوبی کیاشهر
- پل خشتی نیاکو و کیسم
- تونل جنگلی صفرابسته
- پارک جنگلی کیاشهر
- پارک ملی بوجاق کیاشهر
- منطقه زیبای عسگر آباد دهکاء
