آیا قرار است پیادهراه فرهنگی رشت همچنان آزادانه قلب تپنده این شهر باقی بماند یا به محوطهای مدیریتشده با ضوابطی خاص تبدیل شود؟
پیادهراه فرهنگی رشت، بیش از آنکه صرفا گذرگاهی برای عبور عابران باشد، به تپندهترین نقطه زندگی شهری بدل شده است؛ جایی که نبض فرهنگ، اقتصاد، گردشگری و آیینهای اجتماعی شهر در آن میتپد. پیشنهاد شهردار رشت برای واگذاری مدیریت این فضا به هیاتی موسوم به «هیات امنا»، با واکنشهای متفاوتی از سوی موافقان و مخالفان مواجه شده و بحثهایی را بین شهروندان و کارشناسان بهراه انداخته است.
پیادهراه فرهنگی (میدان شهرداری) رشت، نهتنها محلی برای گذر و خرید شهروندان، بلکه بستری مناسب برگزاری مراسم مذهبی، انقلابی، جشنها و جلوهگری فرهنگ بومی گیلان است. حضور فروشندگان غذا، موسیقی محلی، معماری تاریخی و تنوع اجتماعی، این فضا را به یک نماد مدنی فرهنگی در مقیاس ملی بدل کرده است.
در چنین شرایطی، پیشنهاد واگذاری مدیریت این محدوده به هیاتی منتخب، با هدف «بهبود مدیریت و کاهش بار شهرداری»، مطرح شده است. موافقان این طرح معتقدند حضور یک ساختار چندنفره با نگاه تخصصی، میتواند به مدیریت، سازماندهی بهتر، نظم، ارتقای زیبایی بصری و برنامهریزی دقیقتر برای رویدادها کمک کند.
اما سوی دیگر، مخالفان، این تغییر ساختار را گامی در جهت خصوصیسازی تدریجی فضاهای عمومی میدانند. نگرانی از شکلگیری رانت، عدم شفافیت در ترکیب و سازوکار هیات امنا، و مهمتر از آن احتمال ایجاد محدودیت برای یک فضای آزاد و مردممحور، از جمله هشدارهاییست که از سوی منتقدان این طرح شنیده میشود.
از منظر قانون، مدیریت فضاهای عمومی در محدوده شهری از وظایف ذاتی شهرداری است و تأمین امنیت آن نیز بر عهده نیروی انتظامی میباشد. هرگونه واگذاری بخشی از این اختیارات به نهادهای واسط، بدون پشتوانه حقوقی روشن، میتواند زمینهساز چالشهای اجتماعی و اداری در آینده شود.
شهر، ملک عمومی است؛ بهویژه فضاهایی مانند پیادهراه رشت که هویت شهری و زیست روزمره شهروندان در آن تنیده شده است. چنین طرحهایی اگرچه با نیت مدیریت و ساماندهی بهتر ارائه شده باشند، ممکن است آغازگر مسیرهایی باشند که به محدودسازی دسترسی، تضعیف آزادیهای شهری و افزایش شکاف بین مردم و مدیریت شهری منجر شوند.
پرسش اصلی که متولیان باید به آن پاسخ دهند این است: آیا قرار است پیادهراه فرهنگی رشت همچنان آزادانه قلب تپنده این شهر باقی بماند یا به محوطهای مدیریتشده با ضوابطی خاص تبدیل شود؟ پاسخ شفاف به این سؤال، مسیر آینده این فضای عمومی شهر رشت را مشخص خواهد کرد.
