فیلم هالیوودی «اف۱» در ژانر درام ـ اکشن ورزشی به کارگردانی «جوزف کوشینسکی» و محصول سال ۲۰۲۵ سینمای آمریکا است. «برد پیت» نقش یک راننده کهنهکار اتومبیلرانی را ایفا میکند که پس از ۳۰ سال دوری، بار دیگر به رقابتهای فرمول یک بازمیگردد تا تیم رو به افول همتیمی سابق خود، APXGP، را از فروپاشی نجات دهد.
آنچه این اثر را برای ما قابل توجه میکند، نه صرفا داستان یا بازیگران آن، بلکه انتخاب لوکیشن نهایی فیلم است: صحنههای پایانی در پیست فرمول یک ابوظبی کشور امارات متحده فیلمبرداری شده و مراسم اهدای جوایز نیز با حضور شیوخ عرب برگزار میشود. این موضوع در ظاهر یک انتخاب ساده سینمایی به نظر میرسد، اما در حقیقت بخشی از راهبرد حسابشده کشورهای ثروتمند حاشیـه خلیـج فارس است؛ کشـورهایی که به خوبی دریافتـهاند برای تثبیت جایگاه جهانی خود باید به ابزارهایی فراتر از نفت و گاز متکی شوند.
این کشورها پیشتر نیز نشان داده بودند که چگونه میتوانند از ورزش برای برندسازی ملی بهـره بگیرند؛ از خریـد باشگاههای مطرح اروپایی گرفتـه تا جذب ستـارههای بزرگی همچـون «کریستیانو رونالدو»، «نیمار» و «کریم بنزما» به لیگهای داخلیشان. امروز اما یک گام جلوتر رفتهاند و با ورود به عرصه سینما و بهرهگیری از قدرت هالیوود، تصویری نو از خود به جهان ارائه میدهند. نماهایی که از ابوظبی در این فیلم دیده میشود، شهری باشکوه، مدرن و چشمنواز را نشان میدهد؛ شهری با زیرساختهای قدرتمند که نماد ثبات، پیشرفت و قدرت معرفی میشود.
حال آنکه، ایران با وجود برخورداری از منابع غنی انرژی و ثروتهای سرشار زیرزمینی، با چالشهایی متفاوت دست و پنجـه نرم میکند. بحـران کمآبی، قطعیهای مکرر برق، خاموشیهای بیبرنامه و حتی گاه برخلاف جدولهای اعلامی، بخشی از زندگی روزمره مردم ما شده است. در حالی که همسایگان ما با ابـزار «سینما» و «ورزش» به دنبـال اثرگـذاری جهـانی هستند، ذهن بسیاری از ایرانیان درگیر این پرسش است که «آیا فردا تعطیل است یا نه؟» یا اینکه «برق چه ساعتی میرود؟ و چه زمانی دوباره وصل میشود؟».
این مقایسه صرفا برای حسرت خوردن نیست؛ بلکـه هشداری است روشن. تفـاوت در نگاه، مدیریت و برنامهریـزی، تفاوت در سرنوشت ملتها را رقـم میزند. کشورهای حوزه خلیج فارس که زمانی در حاشیـه معادلات جهانی قرار داشتند، امروز با اتکا به راهبردهای بلندمدت و بهرهگیری از ابزارهای نرم قدرت، جایگاه خود را ارتقـا دادهاند. اکنون نام و تصویرشان هم در فوتبال اروپا، هم در لیگهای داخلی و هم بر پرده نقـرهای سینما دیده میشود.
و ما چطور؟ کشوری با تمدن چند هزار ساله، منابع عظیم نفت و گاز، موقعیت ژئوپلیتیکی بینظیر و نیروی انسانی جوان و خلاق، امروز گرفتار ابتداییترین دغدغههای روزمره است. پرسش تلخ اینجاست: ما که روزی در بسیاری از عرصهها پیشرو و الگو بودیم، اکنون در چه جایگاهی ایستادهایم؟ و اگر این روند ادامه یابد، فردا در کجا خواهیم بود؟
شاید زمان آن رسیده باشد که با نگاهی جدیتر به تجربه همسایگانمان بنگریم و بازاندیشی کنیم: چرا آنها از سرمایههایشان برای ساخت آینده بهره میبرند، اما ما همچنان در چرخه روزمرگی گرفتار ماندهایم؟
شمال ما
