کودکان نیاز دارند علاوه بر درس، به ورزش، تفریح، مطالعات غیر درسی و روابط اجتماعی توجه کنند تا رشد متوازن داشته باشند.
با آغاز هر سال تحصیلی، دغدغههای تازهای برای والدین آغاز میشود. گاهی درسخواندن برای برخی دانشآموزان به تجربهای سخت و استرسزا تبدیل میشود و والدین را نگران میکند. آنها برای علاقهمند کردن فرزندانشان به مطالعه، روشهای مختلفی امتحان میکنند: تشویق، جایزه دادن، تهدید یا محروم کردن از امتیازات، و گاهی حتی کمک گرفتن از مشاوران تحصیلی و روانشناسان.
در سالهای ابتدایی تحصیل، درسخواندن معمولاً جذاب است، اما با گذر زمان ممکن است با افت تحصیلی برخی دانشآموزان روبهرو شویم. بیعلاقه شدن به درس و کاهش عملکرد تحصیلی، علل متعددی دارد که نهتنها به سنگینتر شدن مباحث درسی مرتبط است، بلکه عوامل محیطی و خانوادگی نیز نقش دارند.
یکی از اشتباهات رایج والدین، برداشت نادرست از افت تحصیلی است. بسیاری فکر میکنند کاهش نمرههای فرزندشان یعنی افت تحصیلی و باید به هر نحوی نمرهها را به حد قبل برگردانند. در حالی که افت تحصیلی واقعی زمانی است که عملکرد دانشآموز بهطور معنیداری پایینتر از تواناییهای طبیعی او باشد. تفاوتهای جزئی در نمرهها، افت تحصیلی محسوب نمیشوند.
معیار مهم در تشخیص افت تحصیلی، مقایسه نمرههای تحصیلی با توانایی هوشی دانشآموز است. اگر نمرات فاصله زیادی با سطح هوش او داشته باشد، یعنی دانشآموز پایینتر از حد انتظار عمل میکند. تغییرات تحصیلی معمولاً نباید والدین را نگران کند، اما در صورتی که دانشآموز علاقهاش به درس را از دست بدهد، سطح عملکردش بسیار پایین بیاید یا دچار اضطراب شود، لازم است موضوع بررسی شود.
اغلب این مشکلات زمانی رخ میدهد که تغییراتی در محیط کودک ایجاد شود؛ مانند ارتقای تحصیلی، تغییر مدرسه، جدایی والدین، از دست دادن یکی از عزیزان یا جابهجاییهای خانوادگی. برخی والدین نیز با معیارهای بسیار سختگیرانه، انتظارات بیش از حدی از فرزندشان دارند و کوچکترین کاهش نمره را افت تحصیلی تلقی میکنند. این رفتارها نه تنها باعث افزایش علاقه به درس نمیشود، بلکه احتمال افت تحصیلی را بیشتر میکند.
تمرکز والدین صرفاً بر درس، کودک را از توجه به دیگر ابعاد زندگی بازمیدارد. کودکان نیاز دارند علاوه بر درس، به ورزش، تفریح، مطالعات غیر درسی و روابط اجتماعی توجه کنند تا رشد متوازن داشته باشند.
افت تحصیلی میتواند به خصوصیات فردی دانشآموز نیز مربوط باشد؛ مثلاً برخی کودکان مشکل تمرکز دارند که باعث کاهش موفقیت تحصیلی میشود. مسائل خانوادگی، عاطفی، تنشهای محیطی و تغییرات دوران بلوغ نیز نقش مهمی در این زمینه دارند. دوستیها و سنگینتر شدن مباحث درسی نیز میتواند تمرکز و علاقه دانشآموزان را کاهش دهد.
در نهایت، والدین باید با فشار بیش از حد بر فرزندشان، باعث دور شدن او از درسخواندن نشوند. نظام آموزشی، روش تدریس معلمان، نحوه ارزیابی و حمایت والدین در کنار فرصت دادن به کودکان برای تطبیق با شرایط جدید، نقش اساسی در کاهش استرس و افزایش انگیزه تحصیلی دارد. شمال ما
