در روزگاری که خبرها زود میآیند و زودتر میروند، افکار عمومی هنوز موضوع «گورخوابها» را رها نکرده است.
به گزارش شعاع مشرق به نقل از همشهری آنلاین، پس از انتشار گزارشی در روزنامه شهروند از زندگی ۵۰زن، مرد و کودک در قبرهایی در گورستانی در حوالی شهریار، این شبکههای اجتماعی و فضای مجازی بودند که به دیده شدن این خبر تلخ کمک کردند.پس از آن اصغر فرهادی نامهای به رئیسجمهور نوشت تا حسن روحانی روز گذشته وقتی که در مراسم بیارتباط با این موضوع یعنی نشست تخصصی جامعه نظارت و بازرسی دولت شرکت کرده بود، چند دقیقهای را هم به گورخوابها اختصاص دهد. ورود رئیسجمهور به این ماجرا باعث شد کسانی که در روز گذشته در این مورد سکوت کرده بودند یا خودشان را مسئول نمیدانستند هم اظهارنظر کنند.
در مهمترین نمونه، پس از آنکه روز سهشنبه مسعودیفرید، معاون امور اجتماعی در پاسخ به پیگیری همشهری در این زمینه سازمان خود را بدون مسئولیت اعلام کرد و گفت برای این موضوع به شهرداری و مقامات بهزیستی مراجعه کنید، روز گذشته وزیر کشور، وزارت رفاه و مشخصا سازمان بهزیستی را مسئول این موضوع اعلام کرد. البته به جز فرید، معاون پیشگیری بهزیستی استان تهران نیز به خبرگزاری فارس گفته بود که از وجود افراد بیخانمان یا معتاد در گورستان نصیرآباد اطلاعی نداشته. روز گذشته اما عبدالرضا رحمانیفضلی درخصوص اقدامات وزارت کشور درباره گورخوابها گفت: «سال قبل بخشنامهای صادر کردیم که متولی جمعآوری متکدیان و این نوع افراد شهرداریها و وزارت رفاه یعنی بهزیستی هستند.»
او به موضوع گورخوابها از زاویه دیگر هم نگاه کرد؛کسانی که خودشان نمیخواهند خدمات دریافت کنند. به گفته وزیر کشور این مشکل مربوط به کسانی است که معتادند و حاضر نیستند به گرمخانهها و اردوگاهها بیایند؛ «این افراد فرار میکنند و میروند به جاهایی که دیده نشوند.»
- تکذیب کتککاری
استاندار تهران نیز در واکنشی مشابه با بیان اینکه افرادی که در این گورستان بودند، همگی از معتادان متجاهر بودند، گفت: «اینکه در خبرها عنوان شد این افراد نانی برای خوردن نداشتند و گرسنه بودند، کمی کملطفی و کاری غیراخلاقی بوده است چرا که باید توجه داشت این افراد از معتادان متجاهر بودند که جمعآوری شدند. البته با تمام امکانات ایجاد شده این افراد در سطح جامعه وجود دارند؛ اما بیتردید شرایط نسبت به قبل بهتر شده است. امیدواریم سایر معتادان متجاهر نیز با کمک سازمان بهزیستی، نیروی انتظامی و سایر دستگاههای ذیربط جمعآوری شوند.»
سیدحسین هاشمی البته گزارش برخی رسانهها را از کتکخوردن ساکنان این گورستان در روز بعد از انتشار گزارش زندگی آنها تکذیب کرد. به جز استاندار تهران البته مسئولان دیگری مانند دادستان شهریار نیز ضرب و شتم این افراد هنگام انتقال آنها به کمپها را تکذیب کردند. با این همه محمد محمودیشاهنشین، نماینده مردم شهریار، قدس و ملارد در مجلس اعلام کرد که موضوع برخورد خشن با آنها را پیگیری میکند. براساس آخرین اعلام سازمان بهزیستی وضعیت افرادی که از گورستان نصیرآباد توسط نیروی انتظامی جمعآوری شدهاند، یک به یک بررسی شده و افرادی که دارای خانواده بوده به خانوادههایشان معرفی شدهاند. آنهایی هم که بدون خانواده بوده و خانوادهای نداشتهاند به دستور قضایی به مرکز اخوان (مرکز نگهداری معتادان) شهرستان ملارد برده شدهاند.
- دردسر متجاهرها
هماکنون از نظر قانونی اعتیاد بهخودی خود جرم تلقی نمیشود و درصورت مراجعه داوطلبانه فرد معتاد به کمپها و مراکز ترک اعتیاد، بهعنوان یک بیمار به مشکل او رسیدگی میشود. اما مشکل از جایی شروع میشود که عدهای از معتادها نمیخواهند درمان شوند. براساس قانون معتادی که با وجود بستر مناسب برای درمان و وجود همه امکانات حاضر نشود برای ترک اقدام کند، متجاهر شناخته شده و در چنین شرایطی ناگزیر باید او را به مراکز درمان اجباری ارجاع داد.
به گفته استاندار تهران در ابتدای دولت تنها برای ۴۰۰نفر معتاد متجاهر سقف نگهداری بود که آن نیز بهدلیل نبود استانداردهای لازم تعطیل شد ولی اکنون ظرفیت نگهداری حدود ۱۱هزار نفر از معتادان وجود دارد. هماکنون فقط ۶هزار نفر از معتادان متجاهر در استان تهران تحت درمان هستند.
با این همه خبرهای زندگی زندهها در قبر به همین زودی فراموش خواهد شد تا شاید روزی دیگر، گزارشی دیگر دوباره نگاهها را به سوی آسیبهای اجتماعی جلب کند. تا آن زمان اگر راه همینی باشد که تاکنون آمدهایم، حتما تعداد این افراد و مشکلات آنها بیشتر شده است.
- انعکاس وارونه
موضوع گورخوابها روز گذشته البته به دستاویزی برای شبکههای معاند و ضدنظام هم تبدیل شد. بیشتر این رسانهها بدون اشاره به معتادبودن این افراد، تلاش میکردند این تصور را ایجاد کنند که همه فقرای ایران چنین وضعیتی دارند. در کنار همه خبرهای مربوط به این موضوع، عدهای از کاربران شبکههای اجتماعی با انتشار تصاویر تکاندهنده از زندگی فقرا در کشورهای اروپایی به این خبررسانی آنها واکنش نشان دادند.
