صحبت هایی که از گوشه و کنار درباره مرکز دفن سراوان به گوش می رسد و چندی پیش این صحبت ها با مصاحبه صریح و بی پرده مدیرعامل سابق کارخانه پسماند شهرداری رشت با یکی از رسانه های محلی مبنی بر احتمال وقوع انفجار در مرکز دفن زباله کاملتر شده است.

جنگل سراوان رشت و پارک جنگلی آن در گذشته ای نه چندان دور آنچنان زیبا و دیدنی بود که چشم هر بیننده ای را خیره می کرد اما حالا نه تنها حال و روزش خوب نیست بلکه احتمال وقوع یک آتش سوزی وضعیت را بغرنج تر از همیشه می کند.(در اینجا)

روزانه بالغ بر ۷۰۰ تن زباله از مناطق شهری و روستایی استان گیلان جمع آوری و در دل جنگل‌های سراوان تخلیه می شود. دفن میلیون‌ها تن زباله که شامل زباله ‌های بیمارستانی و عفونی نیز است. دفن این زباله ها علاوه بر بروز فاجعه زیست محیطی‌، و تهدید سلامت مردم این منطقه، خطرات انفجار و آتش سوزی را نیز به همراه دارد.

 زباله های آلی در محل دفن تحت شرایط بیهوازی قرار میگیرند، که نتیجـه آن تولیـد بیوگـاز شـامل متـان، کـربن دیاکسـاید و گازهای هیدروژن، هیدروژن سولفاید، ترکیبات آلی فرار و … میباشد.  متان از گازهای گل خانه ای است و دوره زندگی این گاز تقریبا ۱۲ سال است. به خاطر این خصوصیت منحصر بـه فـرد، کـاهش انتشـار جهانی متان میتواند تأثیر مثبت و قابل توجهی در جلوگیری از گرم شدن کره زمین گذاشته و مزایای مهم اقتصـادی و انـرژی ائی نیز در پی داشته باشد.

 به طور کلی LFG عمدتا حاوی متان(۵۰ تا ۶۰%حجمی) و دیاکسید کربن(۴۰ تا ۵۰%) است. حـدود تغییـرات معمـولی مقـادیر نسبت حجمی CH4/CO2 در اماکن دفن زباله بین ۱/۲ تا ۱/۵ میباشد. ترکیبات آلی فرار کمتر از ۱% حجمی را نشان می دهـد، اما از نظر کیفیتی مهم هستند، چون غالب آنها ذاتا سمی و در بعضی موارد سرطانزا هستند.

افرادی که معمولا در محل دفن کار می کنند، متوجه وجود گاز در محل دفن می شوند. این امر با فشار یک لولـه آهنـی در داخـل محل دفن و روشن کردن انتهای باز آن لوله توسط آتش ثابت می شود. شعله ایجاد شده مدتها میسوزد تـا اینکـه وزش بـاد آن را خـاموش کند.

مهاجرت و انتشار این گازها ، بطور بالقوه اثرات متفاوتی در محیطها دارند. آتش سوزی و انفجار یکی از این موارد است که با توجه به پوشش شن و ماسه ای زباله ها و حضور ۵۰ کارگر شبانه روزی در آنجا در صورت بروز قطعا یک اتفاق تلخ را برای شهر و استان گیلان رقم خواهد زد.

دو سال پیش بود که آتش سوزی مهیبی در در سایت دفن زباله برمشور شیراز رخ داد و اجساد ۷ قربانی این حادثه از زیر آوار زباله ها بیرون کشیده شدند. (در اینجا) بنابراین این اولین بار نیست که در کشور شاهد چنین اتفاقاتی هستیم. این اتفاق پیش از این در چند نقطه دیگر کشور از جمله سراوان نیز افتاده (به صورت آتش سوزی) است و به منظور پیشگیری از تکرار چنین حوادثی باید با ایجاد یک سیستم اصولی ضمن جلوگیری از هرگونه حادثه خطرناک سلامت نیروی انسانی فعال در این پروژه ها، سلامت شهر و شهروندان را نیز تضمین نماییم.

شهرداری رشت و اعضای شورای شهر آن هم که هنوز در الفبای راه‌اندازی “لندفیل سراوان”  مانده اند. تغییرات پی در پی شهرداران رشتی، حواشی و اختلافات موجود در شورای شهر رشت و همچنین عدم همکاری سازمان های دولتی ذیربط همه و همه دست به دست هم داده تا شاید روزی حسرت این روزها، ساعات و حتی دقایق از دست رفته را بخوریم.