بارش شدید باران در هفته گذشته، منجر به وقوع سیلابی گسترده در شهر رشت و مناطق اطراف از جمله پیربازار شد و خسارات فراوانی را به بار آورد. قریب به ۲ هزار واحد مسکونی دچار آبگرفتگی شدند و زندگی بسیاری از شهروندان مختل شد. صدها خانوار بر اثر این حادثه بیخانمان شدند؛ حادثهای که بهوضوح نشان داد زیرساختهای شهری بیشتر از آن چه تصور میشد، ناتوان و فرسوده است.
اما پرسش اینجاست که چرا چنین فاجعهای رخ داد؟ به گواه کارشناسان یکی از دلایل اصلی وقوع این بحران، عدم لایروبی و ساماندهی رودخانههای زرجوب و گوهررود است. سالهاست که کارشناسان و فعالان محیطزیست و رسانهها نسبت به وضعیت این رودخانهها و ضرورت لایروبی آنها هشدار دادهاند، اما نهادهای مسئول هیچ اقدامی جدی در این زمینه انجام ندادهاند. علاوه بر این، نبود سیستم فاضلاب شهری کارآمد و عدم هدایت آبهای سطحی نیز نقش مهمی در این فاجعه داشته است.
در این زمینه، آیت الله فلاحتی نماینده ولیفقیه در گیلان گفته است: اگر در گذشته لایروبی دو رودخانه زرجوب و گوهررود در منطقه پیربازار تا تالاب بینالمللی انزلی بهخوبی انجام میشد، اکنون شاهد وقوع سیل و ترک منازل توسط خانوارها نبودیم.
هادی حقشناس نماینده عالی دولت در گیلان هم با اشاره قصورهای صورت گرفته، تاکید کرده است: وظیفه ما به عنوان دولت های گذشته این بود که دو رودخانه رشت را لایروبی می کردیم و شبکه فاضلاب را تکمیل میکردیم و آب های سطحی را جمع آوری میکردیم که نشد و قصور ماست.
در این میان، عملکرد نهادهایی همچون آب منطقهای گیلان، شرکت آب و فاضلاب استان و شهرداری رشت، نهتنها در این دوره، بلکه حداقل در یک دهه اخیر مورد انتقاد جدی است. کوتاهی این دستگاهها در انجام وظایف خود، نظیر لایروبی رودخانهها، ایجاد شبکه کارآمد فاضلاب شهری، مدیریت آبهای سطحی و… به خسارات سنگین این سیلاب منجر شده است. عدم برنامهریزی، سوءمدیریت و بیتوجهی به هشدارهای کارشناسان از جمله مشکلاتی است که نمیتوان به سادگی از کنار آن گذشت.
این فاجعه، تنها یک حادثه طبیعی نیست، بلکه نتیجه سالها قصور و ترک فعل و بیمسئولیتی دستگاهها و مدیران مرتبط است؛ مدیرانی که به نظر میرسد بیش از آن که به فکر حل مشکلات باشند، به فکر حفظ میز و موقعیت خود هستند!
اکنون، از هادی حقشناس استاندار گیلان و مجید الهیان، رئیس کل دادگستری استان انتظار میرود که نه تنها برای جبران خسارات وارده به مردم، بلکه برای برخورد جدی با مقصران این بحران نیز اقدام کنند.
مردم گیلان، بهویژه آسیبدیدگان این سیل، حق دارند بدانند چرا زندگیشان تحت تأثیر اینگونه حوادث قرار گرفته است و چه کسانی در این میان مسئولاند. برخورد قانونی با نهادها و افرادی که به دلیل اهمال و سوءمدیریت در بروز این فاجعه مقصر شناخته میشوند، حداقل اقدامی است که باید در این شرایط انجام شود.
باید توجه داشت که بههیچ عنوان نباید با گذشت زمان و فروکش کردن مشکلات پیش آمده، قصورها و ناکارآمدیهای موجود بهدست فراموشی سپرده شود؛ در غیر این صورت باز هم باید شاهد چنین مشکلاتی در بارندگیهای مشابه باشیم.
امید است این حادثه تلخ، هشداری جدی برای مسئولان باشد تا نه تنها به ترمیم زیرساختها و پیشگیری از بحرانهای آینده بپردازند، بلکه با مسببان این فاجعه نیز برخوردی قاطع و عادلانه داشته باشند. گیل خبر
